De zon komt langzaam op tussen de duinen van Texel. Niet ver van het strand, op het Amfibisch Opleidingscentrum, de Joost Dourleinkazerne, van het Korps Mariniers, stond een groep mensen, in een legergroene overall. Opgesteld in rijen van drie, de armen los langs het lichaam, gezicht gericht naar de zon.

Niks aan de hand, zo op het eerste gezicht. Toch verschilt deze groep wel degelijk van elke andere groep die op de drukke Joost Dourleinkazerne aanwezig is. Dit zijn geen mariniers, zelfs geen mariniers in opleiding, maar ondernemers die zich drie dagen lang onderdompelen in de training ‘Militair Leiderschap’.

“Vanaf het moment dat je die legergroene overall aantrekt, ziet de wereld er totaal anders uit”, was de constatering van een deelnemer. “Het verbaasde me hoe makkelijk je je schikt in die rol, hoe gauw je je aanpast aan die nieuwe omgeving en hoe snel je de mensen om je heen vertrouwt.”

In 2017 deed hij mee aan een training in Havelte, op de Johannes Post Kazerne. In essentie verschilt die training niet van de training op Texel, zegt de secretaris van het Platform Defensie-Bedrijfsleven. “Het PDB wil ondernemers inzicht geven in de manier waarop we binnen Defensie leiding geven in de praktijk, waarbij het accent ligt op tactisch en operationeel militair leiderschap. Maar belangrijker nog is het stimuleren van de professionele en persoonlijke groei van de ondernemer, waarbij de focus ligt op de ontwikkeling ‘van ik naar wij’.”

Leiderschapstrainingen, trainingen waar het gaat om je persoonlijke groei, zijn er in overvloed in Nederland. Maar de militaire setting van deze training is uniek en van wezenlijk belang, Dit component en het feit dat je echt back to basiscs gaat, is nodig om je authentieke gedrag te laten zien. Je kunt niets camoufleren met aangeleerd gedrag.
Niet in het minste omdat de enorme focus op de mens ervoor zorgt dat je je wél moet blootgeven. Alleen al het eerste kennismakingsrondje is zo intensief, zó diepgaand, en emotioneel, voor sommigen. Maar je leert daar wel van. Als je samen iets wil, dan kom je de goede momenten wel door met elkaar. Maar om de moeilijke momenten ook te kunnen trotseren moet je elkaar écht kennen voordat je elkaar kunt vertrouwen.”

In 2016 deed één van de deelnemers reeds drie dagen mee op Texel. Hij dacht: “ik ken genoeg managementtrainingen. Ik wil me wel eens een paar dagen fysiek laten afknijpen in een bijzondere omgeving, óók dat is een soort ontspanning. Die fysieke inspanning was er zeker. Maar dat het zo persoonlijk zou zijn had ik niet verwacht. We evalueerden alles wat we deden, álles. Dat was zo leerzaam en confronterend tegelijk. Het geeft je zelfinzicht en ik ondervond: integer zijn, oprechtheid, is de basis van alles.”

De militaire setting reikt verder dan alleen die groene overall, het sjouwen met balken op het strand en hei of het steeds weer opstellen in rijen van drie. “Je bent zo buiten je comfortzone. Je moet alle controle loslaten, je overgeven aan de situatie. Dat is in feite de eerste les: vertrouw op de mensen om je heen.”

Opvallend was dat het er bij Defensie helemaal niet zo autoritair en hiërarchisch aan toe gaat als van tevoren werd gedacht. Het gaat om het team, het gaat om verantwoordelijkheid nemen. Als er iemand te laat was, moest iederéén wachten. Dat was eerst gewoon wachten, in rijen van drie. Maar later moesten we net zo lang opdrukken, totdat ons laatste teamlid was gearriveerd. Dan is het niet leuk meer – met als gevolg dat je elkaar daar op aanspreekt. Tijd is tijd. In het bedrijfsleven doe je dat niet. Maar waarom eigenlijk niet?” Zo zaten er meer van dat soort openbaringen in de training. De evaluaties van opdrachten gingen vol op de man. Won je met een je team een opdracht, was iedereen blij natuurlijk. Tot de evaluatie kwam. Waarom lieten jullie dat ene teamlid achter, waarom maakte je een plan om je er vervolgens niet aan te houden, waarom deed je alles zelf terwijl er genoeg schouders waren om ook te dragen? Ja, dat zet je wel aan het denken.

Dat is precies de bedoeling van de training. Deelnemers worden geconfronteerd met zichzelf met een doel. Uiteindelijk leiden allerlei gesprekken en evaluaties tot de vraag: wie ben ik, wat is mijn rol in een team, wat zijn m’n ambities en welke ontwikkelpunten heb ik. En soms komen we tot de conclusie: die ambities sluiten misschien niet aan bij je competenties.

Een totaalervaring, de training die zo aansluit op de dagelijkse realiteit, in het bedrijfsleven. Heb vertrouwen in de kracht van je collega’s. Zet die kracht ook in. Want het is echt waar: de breedste schouders kunnen ook het meeste dragen. Dat heb ik in Havelte aan den lijve kunnen ondervinden.”

Maar dat is zeker niet het enige dat de deelnemers aan drie dagen militaire training hebben overgehouden. Structuur. Structuur is zo belangrijk. Maak een plan, voer dat uit, evalueer hoe het ging. Dat pas ik nu toe binnen mijn eigen organisatie. Natuurlijk deden we dat al, maar in Havelte leerde ik dat dat in de praktijk veel beter kan. We maakten een plan, mensen luisterden wel of niet, mensen begrepen het wel of niet, en vaak genoeg ging iedereen door met zijn eigen versie van het plan. Dat is nu wel anders.”

De ervaring is niet in woorden te vangen.  Het is de bewustwording, het zelfinzicht. Die zit in kleine dingen, in momenten waarvan je denkt dat die er niet toe doen. Tijdens de training deed zich een speciaal moment voor, waarbij het ging om het wel of niet dragen van veiligheidshesjes.

De hele groep moest zo’n ding aan of de hele groep niet”. Zij besloten: geen veiligheidshesjes. Ze renden stuk voor stuk terug naar de tent om het hesje. terug te leggen. Dat hebben ze geweten. Het ging niet om het hesje natuurlijk, maar het ging om hoe ze daar als team mee omgingen. Ze besloten samen om geen hesje te dragen. Prima besluit. Maar ze vlogen vervolgens allemaal individueel naar de tenten. Dat had slimmer, sneller en praktischer gekund als één teamlid de hesjes zou verzamelen en weg brengen. Jullie zijn GEEN team, NUL, kregen we te horen. Tja, dat was wel een momentje.”

Dit zijn ervaringen, leermomenten die je moet voelen. En dat kan alleen in deze setting, in de ambiance die werd geboden. Het is iedere keer weer uniek om te zien hoe deelnemers zich langzaam maar zeker bewust werden van hun eigen sterke en zwakke punten, wat hun rol is in de groep en op welke vlakken ze zich verder kunnen ontwikkelen. Vaak wordt vergeten dat gedrag voor tachtig procent succes bepaalt. Deze training is een openbaring van je eigen gedrag.”

 

Bron: VNO-NCW/MKB
Foto Joost Dourleinkazerne: Mediacentrum Defensie